Dokładnie sto lat temu Polskie Radio zaczęło regularnie nadawać program i od tego momentu radio w Polsce przestało być techniczną nowinką, a stało się częścią codzienności. Dziś ten moment wraca jako symboliczny początek radiowej Jedynki, która 18 kwietnia 1926 roku ruszyła z regularną emisją z Warszawy. Rocznica nie ograniczyła się do wspomnień – Polskie Radio przygotowało specjalne audycje i jubileuszowy koncert „Wiek radia”, pokazując, że medium oparte wyłącznie na głosie i dźwięku wciąż potrafi budować wspólne przeżycie na żywo.
Od głosu Sztompkówny i Chopina zaczęła się nowa epoka
Start polskiej radiofonii ma w sobie coś z dobrze zapamiętanej sceny otwarcia. Najpierw padły słowa Janiny Sztompkówny, pierwszej spikerki Polskiego Radia, a zaraz potem w eter popłynęła muzyka Fryderyka Chopina. To właśnie 18 kwietnia 1926 roku o godz. 17 rozpoczęła pracę Rozgłośnia Polskiego Radia w Warszawie, a pierwsze takty „Poloneza A-dur” stały się z czasem jednym z najbardziej rozpoznawalnych dźwięków tej instytucji. Zanim jednak radio ruszyło na dobre, potrzebna była koncesja – tę spółka Polskie Radio dostała w sierpniu 1925 roku, przejmując wcześniejsze doświadczenia z emisji próbnych.
Na początku wszystko działo się na żywo i bez marginesu błędu
Pierwsze lata radia miały zupełnie inny rytm niż współczesna antena. Program szedł na żywo, głównie wieczorem, a dużą część czasu zajmowała muzyka. Z czasem dołączyły do niej odczyty, audycje literackie, programy dla dzieci, komunikaty gospodarcze i meteorologiczne, a także słuchowiska. Szybko okazało się, że radio nie jest tylko nową formą rozrywki, ale narzędziem, które porządkuje wspólną uwagę i tworzy nowy sposób uczestniczenia w kulturze. W uruchomionej rozgłośni występowali praktycznie wszyscy znani warszawscy artyści teatru, opery i operetki, a sama instytucja zaczęła rosnąć razem z odradzającym się państwem.
Stulecie Jedynki pokazuje że radio nadal umie być blisko
Najciekawsze w tej rocznicy jest jednak to, że radio nie świętuje wyłącznie własnej historii. Setne urodziny Jedynki stały się pretekstem do pokazania, że to medium nadal potrafi łączyć archiwum z teraźniejszością i tradycję z nowym językiem dźwięku. W dniu jubileuszu słuchacze dostali specjalne wydania audycji, a kulminacją obchodów był transmitowany na żywo spektakl „Wiek radia” pod kierownictwem Łukasza L.U.C. Rostkowskiego. Na scenie spotkali się artyści z różnych pokoleń i różnych muzycznych światów, co dobrze oddaje dzisiejszą pozycję radia – mniej pomnikową, bardziej żywą i nadal zdolną do budowania wspólnego rytmu.
Źródło:
- https://www.polskieradio.pl/399/7980/Artykul/3675547,sto-lat-temu-polskie-radio-rozpoczelo-regularna-emisje-programu-urodziny-radiowej-jedynki https://www.pap.pl/aktualnosci/wiek-radia-sto-lat-temu-polskie-radio-rozpoczelo-regularna-emisje-programu
- https://dzieje.pl/wiadomosci/wiek-radia-sto-lat-temu-polskie-radio-rozpoczelo-regularna-emisje-programu https://polskieradio24.pl/artykul/3193592,glos-janiny-sztompkowny-rozpoczal-dzieje-polskiego-radia
- https://jedynka.polskieradio.pl/artykul/3478005,100-lat-Polskiego-Radia-Jak-wygladaly-poczatki-jednej-z-najwazniejszych-instytucji-w-Polsce
- https://trojka.polskieradio.pl/artykul/2718263,polskie-radio-w-eterze-od-95-lat