Nauka

ocean

Czego w szkole Ci nie powiedzieli o ziemskim polu magnetycznym? (cz. 4: paleomagnetyzm i paski w oceanie)

W czwartej części artykułu zgłębiającego kwestie ziemskiego pola magnetycznego przyjrzymy się „paskom magnetycznym” na dnie oceanów i płynącym z nich wnioskom – o wędrujących biegunach i historii przemagnesowywania się Ziemi. Trudne słowo na początek: remanencja. Skojarzenie z angielskim remanence, czyli szczątkami,...
zorza polarna

Czego w szkole Ci nie powiedzieli o ziemskim polu magnetycznym? (cz. 3: magnetosfera i pasy Van Allena)

Z poprzednich artykułów znamy z grubsza charakterystykę ziemskiego pola magnetycznego oraz mechanizm jego powstawania w płynnym jądrze obracającej się Ziemi, a.k.a samowzbudne dynamo. Ale skąd anomalia magnetyczna w Brazylii? I skąd właściwie to wiemy – czyli o badaniach satelitarnych pola magnetycznego. Artystyczna wizja...
lawa

Czego w szkole Ci nie powiedzieli o ziemskim polu magnetycznym? (cz. 2: temperatura Curie i dynamo magnetohydrodynamiczne)

W pierwszej części artykułu przyjrzeliśmy się temu „jak jest” z tym ziemskim polem magnetycznym – magnetycznej inklinacji i deklinacji, a także zmianom wartości pola magnetycznego w różnych miejscach planety, z kilkoma anomaliami włącznie. Teraz czas na pytanie: „ale skąd to pole”? Sam magnetyzm znany jest od...
zorza polarna

Czego w szkole Ci nie powiedzieli o ziemskim polu magnetycznym? (cz. 1: inklinacja, deklinacja i anomalie)

Ziemskie pole magnetyczne to fascynujący obszar badań, tyle że w powszechnej edukacji spłycony jest on do obrazka magnesu sztabkowego we wnętrzu Ziemi. Ale skąd niby ten magnes? Szkolna odpowiedź jest zdawkowa, a o tym, że pole to nie jest jednorodne i ma ciekawe anomalie, bieguny wędrują, a igła magnetyczna odchyla się w dwóch...
kompas

Od Talesa z Miletu do General Motors, czyli historia magnesów

Czarne, srebrne, lodówkowe, nadprzewodzące… Czym różnią się od siebie różne rodzaje magnesów? I czy oprócz neodymowych znasz też samarowo-kobaltowe lub Alnico? Dawno, dawno temu… Fraza „od zarania dziejów” w przypadku magnetyzmu oznacza szósty wiek przed naszą erą – z tego czasu pochodzą najstarsze znane...
pole magnetyczne

Jak silne może być pole magnetyczne?

Pola magnetyczne mogą być na tyle słabe, że ledwie poruszą zawieszoną na łożysku leciutką igłą kompasu, a mogą być na tyle silne, żeby elektromagnesami podnosić samochody na wysypisku albo zmieniać orientację jąder atomowych w naszym ciele. A to dopiero początek – przyjrzyjmy się, co oznaczają „słabe” i „silne”...
dezinformacja

Jak się bronić przed dezinformacją? Kilka porad codziennego funkcjonowania w sieci

Jak mówi stara maksyma – „Każdy medal ma dwie strony”. Prawda ta ma zastosowanie w wielu przypadkach i technologia nie jest tu wyjątkiem. Nie od dziś bowiem wiadomo, że nawet największe i najwspanialsze osiągnięcia ludzkości można wykorzystać w niewłaściwy sposób. Dlatego właśnie istnieje prawo, aby przeciwdziałać...
Widok z satelity Sentinel

Niebo gwiaździste i satelity nade mną (cz.2)

W poprzednim artykule opisaliśmy Argo, czyli system prawie czterech tysięcy autonomicznych sond, od ponad dwóch dekad profilujących ocean. Dostarczają one danych z głębin o zmianach temperatury, zasolenia, gęstości, prądach morskich, a także rozpuszczonych gazach (tlen, dwutlenek węgla…) i związkach chemicznych (azotany,...
ocean lód

Argonauci w służbie nauki (cz. 1)

Serio - projekt naukowy, o którym piszę poniżej nazywa się Argo, w logo ma grecką galerę, a zbierane dane są komplementarne do danych z satelity Jazon! Jak widać naukowcom nie brakuje poczucia humoru, ale trzeba odpowiedzieć na pytanie - co tu właściwie jest złotym runem? Dane na wagę złota Szybkie przypomnienie z lektury...
dezinformacja

Dezinformacja – tajemnicze zjawisko, potężna broń i zagrożenie dla każdego, czyli manipulacja informacjami w dobie nowoczesnych technologii i przeciwko nim

Rozwój nie tylko ludzi, ale tak naprawdę wszystkich istot myślących, jest oparty na nauce. Doświadczając, sprawdzając i analizując zdobywamy wiedzę, która jest później wykorzystywana zarówno przez nas samych, jak i przekazywana naszym potomkom, aby oni również mogli czerpać z naszych doświadczeń. W określonych sytuacjach mogą...
nauka

Co osiągnęła nauka w 2021 i co nam da w 2022?

Skoro nasza planeta zrobiła pełne kółko wokół Słońca, świętowaliśmy hucznie i przyszedł tradycyjny czas na podsumowanie minionego roku i zerknięcie w przyszłość. My robimy podsumowanie osiągnięć i planów nauki! Pandemicznie… Truizmem będzie stwierdzenie, że głównym tematem w 2021 roku była kwestia rozwoju pandemii...
Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II / Źródło: KUL/Facebook

Edukacja o nowych technologiach – wnioski z debaty eksperckiej

Wszyscy chcemy, żeby było „dobrze” – wszyscy chcą, żeby kraj się bogacił, ludzie byli mądrzy, zdrowi, szczęśliwi. No dobrze, ale pytanie JAK do tego doprowadzić? Niestety badania poziomu wiedzy społeczeństw często kończą się zaskoczeniem („jak to, dwanaście lat publicznej edukacji, a Ty nie wiesz, że ?!”) lub...
maseczka

Czynniki zewnętrzne wpływające na wiarę w teorie spiskowe, czyli na co zwracać uwagę, aby nie dać się zmanipulować

Wstęp Niejednokrotnie już na łamach naszego bloga (i nie tylko) poruszano temat teorii spiskowych oraz ich społecznego oddziaływania. Wbrew pozorom pewna skłonność ludzi do wiary w niesprawdzone tezy nie jest niczym nowym i niegdyś uproszczenia myślowe były mechanizmem obronnym. Obecnie jednak, w miarę ewolucji i zmieniających...
teorie spiskowe

Teorie spiskowe – czym są i kto w nie wierzy? Psychologiczne podstawy podatności na szkodliwe zjawisko

Wstęp Ostatnie miesiące były dla ludzkości niezwykle trudne, a w samym tylko 2020 roku nastąpiło tak wiele istotnych wydarzeń, że tylko ich wymienienie wymagałoby osobnej publikacji. Oczywiście, prym wśród najważniejszych wiodła i wciąż plasuje się w czołówce tego peletonu - pandemia COVID-19. Takie kryzysowe i wyjątkowe...
Linia wysokiego napięcia

Bój się tego, co jest groźne, a nie… cz.1

… linii wysokiego napięcia! Ze zdumieniem przeczytałem w ostatnim raporcie Polskiej Izby Informatyki i Telekomunikacji „Postawy Polaków wobec pola elektromagnetycznego oraz nowych technologii”, że Polacy oceniają na podobnym poziomie niebezpieczeństwo związane z paleniem papierosów oraz liniami wysokiego napięcia, a wpływ tych...

Polacy obawiają się pola elektromagnetycznego i nowych technologii. Raport PIIT

Według badań przeprowadzonych przez Kantar Polska oraz Katolicki Uniwersytet Lubelski, na zlecenie Polskiej Izby Informatyki i Telekomunikacji, niemal połowa Polaków nie wie czym jest pole elektromagnetyczne (PEM). Niski poziom wiedzy jest poważną barierą ograniczającą rozwój nowych technologii. Jest też główną przyczyną...
stacja benzynowa

Halo? Nie mogę gadać, tankuję…!

Bzdurny temat ściągania piorunów przez telefon komórkowy, pomimo wielokrotnego debunku, cały czas funkcjonuje w świadomości wielu osób. Jak widać czasem niektóre treści trzeba powtarzać w kółko i w kółko – zagłębmy się zatem w inny mit technologiczny, czyli telefony na stacjach benzynowych. Szczególnie, że w zeszłym roku...
Opos

Opos albinos i CRISPR to nie ciekawostka, a przełom w nauce

Szeroko pojęta nauka zadziwia nas na każdym kroku, a czasami nawet najmniej istotne z pozoru wydarzenie, może mieć niezwykle istotne implikacje dla całego świata naukowego. Tak też jest w przypadku opublikowanych właśnie, na łamach Current Biology, wyników działań japońskich badaczy z narodowego ośrodka Riken Institute. Dzięki...
naukowcy

Co robić, gdy nie lubisz naukowców?

Z naukowcami jest problem – ciągle a to cytują raporty, a to przytaczają dane empiryczne, a to pokazują trudne obliczenia… Zamiast normalnej rozmowy przy piwie, gdzie każdy może wiedzieć swoje, a wszystko można brać na chłopski rozum, rzucają tekstami, że „możesz mieć własną opinię, ale nie własne fakty”. A na to, że...
protest

Czy bycie „anty” jest złe?

Gdy nie wolno mieć wątpliwości, gdy trzeba wyznawać jedynie słuszną prawdę, gdy nie wolno zadawać pytań – jest bardzo źle. Wątpienie jest fundamentem rozwoju naukowego, a obywatelska kontrola władzy jest fundamentem wolności. Ale… czy to oznacza, że każde wątpienie jest objawem racjonalnego, krytycznego umysłu? Niestety,...
wpływ PEM

Jak badać wpływ promieniowania elektromagnetycznego na ludzi?

Badania epidemiologiczne są kosztowne, żmudne i długotrwałe, a koniec końców nic nie mówią o jednostce, tylko o populacji. Pomiary fizyczne są dokładne, ale prostopadłościan z wody to słabe przybliżenie człowieka, a pomiar we wnętrzu żyjącego organizmu punkt przy punkcie jest praktycznie niewykonalny (jeśli ten ma pozostać...
Kryminalistyka

Fale elektromagnetyczne w kryminalistyce

Jak promieniowanie elektromagnetyczne pomaga w łapaniu przestępców? W bardzo różnorodny sposób. Może ujawnić niewielkie ślady krwi, w kamerze termowizyjnej umożliwia poszukiwanie zbiegów urywających się w lesie zaś użyte w georadarach pomaga znaleźć zakopane w polu zwłoki. Najcenniejszą pomocą są jednak metody ustalania...
kamera

Osiągnięcia polskich naukowców w dziedzinie PEM i nie tylko

Ludzie, którzy dokonali przełomowych odkryć, na stałe zapisali się na kartach historii. Pewne nazwiska znamy doskonale, a inne trochę mniej. Na łamach naszego bloga, niejednokrotnie staraliśmy się przybliżyć sylwetki badaczy, którzy dokonali wielkich rzeczy, m.in. w dziedzinie elektromagnetyzmu. Należy bowiem wiedzieć, że odkrycie...
Akwarium

Czym jest danio pręgowany i co ma 5G do rybek akwariowych

Jesteśmy właśnie świadkami ewolucji technologicznej w postaci wprowadzenia nowej generacji sieci bezprzewodowej – 5G. Bezapelacyjnie wpłynie ona na rozwój ludzkości na wielu płaszczyznach, od przyspieszenia wszelakich badań naukowych, przez udoskonalenie m.in. medycyny, przemysłu, rolnictwa czy technologii, aż po liczne ułatwienia w...
Telefony

„Trzej muszkieterowie” fal elektromagnetycznych, których nazwiska należy znać. To dzięki nim mamy bezprzewodową transmisję danych

Komórkowa transmisja danych, telewizja, radio czy kuchenki mikrofalowe to jedne z wielu wynalazków, które towarzyszą nam na każdym kroku. Jesteśmy już do nich przyzwyczajeni i stały się dla nas czymś normalnym, elementem codzienności. Można śmiało powiedzieć, że nie wyobrażamy sobie już bez nich życia. Należy jednak...
Zainteresowanie

Historia badań nad polem elektromagnetycznym jest ciekawsza, niż mogłoby się wydawać

Historia nie jest nudna. Warto zaznaczyć to na wstępie, gdyż wielu ludzi kojarzy historię przez pryzmat szkoły. Niestety, często pierwsza myśl związana z tym hasłem to liczne daty i suche fakty, które należy zapamiętać, aby dobrze wypaść na klasówce. Cóż, nie każdy nauczyciel potrafi rozpalić w młodzieży chęć wiedzy i...
Kosmos

Eksploracja kosmosu falami elektromagnetycznymi

Niemal wszystko co wiemy o innych planetach jest wynikiem analizy promieniowania elektromagnetycznego. Możemy się o tym przekonać wykorzystując nasz biologiczny detektor widma: oczy. Jeżeli spojrzymy na Księżyc w pełni, możemy zauważyć, że jego powierzchnia składa się z jasnych i ciemnych plam: obszarów ze skałami o...
world

Jak mierzy się PEM – Polska i reszta świata

Choć o polu elektromagnetycznym (PEM) uczymy się już w szkole podstawowej, to wciąż wzbudza ono niezdrowy lęk. W ostatnich miesiącach, najczęściej powiązany jest on z wdrożeniem piątej generacji sieci komórkowej, która rzekomo ma wpłynąć na znaczy wzrost poziomu natężenia PEM w naszym otoczeniu. Na łamach naszego bloga już...
5G Wielka Brytania badania

Wielka Brytania mówi 5G zdecydowane TAK! Najnowsze badania wskazują, że piąta generacja sieci jest całkowicie bezpieczna dla ludzi

Nie słabnie dyskusja, pomiędzy zwolennikami i przeciwnikami 5G. Szczególnie w ostatnich tygodniach, w których szaleje pandemia COVID-19, pojawiło się mnóstwo nowych, często szalonych teorii wiążących piątą generację sieci komórkowej z działaniem wirusa. Pozostawmy to jednak na inną opowieść, a tym razem skupmy się na kolejnych...
PEM 5G

10 faktów i mitów o polu elektromagnetycznym (PEM) i 5G

Pomimo szerokiego dostępu do wiedzy, a także licznych kampanii informacyjnych, wciąż wiele osób posiada błędne pojęcie na temat pola elektromagnetycznego oraz piątej generacji sieci komórkowej. W dużej mierze jest to spowodowane licznymi przekłamaniami na ich temat, które regularnie trafiają do internetu. Z tego też powodu,...