W Tatrach ratownictwo coraz częściej wygrywa nie tylko doświadczeniem ludzi, ale też czasem i technologią. TOPR ma wzmocnić działania sprzętem, który do tej pory kojarzył się raczej z wyspecjalizowanymi jednostkami niż górskimi szlakami. Do dyspozycji formacji trafi zdalnie sterowany pojazd podwodny do rekonesansu w wodzie oraz systemy dronowe wspierane algorytmami rozpoznawania sylwetki człowieka. Finansowanie zapewnia PZU w ramach wsparcia nastawionego na poprawę bezpieczeństwa turystów. Nowy zestaw narzędzi ma pomóc szybciej namierzać zaginionych, dowozić wyposażenie i ograniczać ryzyko w najtrudniejszych scenariuszach akcji.
Zdalny pojazd podwodny ułatwi akcje w stawach i zalanych jaskiniach
Największą zmianą ma być wejście do użycia pojazdu, który pozwoli sprawdzać podwodne przestrzenie bez natychmiastowego wysyłania nurków. To ważne szczególnie tam, gdzie warunki są nieprzewidywalne, a widoczność bywa zerowa, na przykład po zejściu dużych lawin do stawów albo podczas poszukiwań pod lodem. Sprzęt ma się też przydać w zalanych, zamkniętych miejscach, jak jaskinie, gdzie każdy dodatkowy krok bez rozpoznania zwiększa ryzyko. Rekonesans zdalnie sterowanym urządzeniem może podpowiedzieć, czy nurkowanie ma sens, gdzie szukać i jak podejść do zadania bez niepotrzebnego narażania ludzi. W praktyce oznacza to też sprawniejsze przeszukiwanie wysokogórskich jezior, w tym Morskie Oko, gdy liczy się szybka odpowiedź na zgłoszenie.
Nowe drony z termowizją i AI wskażą zaginionych szybciej nocą
Drugim filarem zmian mają być drony zaprojektowane do pracy w trudnych warunkach, także wtedy, gdy wiatr, mróz i teren ograniczają możliwości działań naziemnych. W zestawie mają się znaleźć kamery termowizyjne i dalmierze laserowe, a także funkcja wspierana przez AI, która pomaga wychwytywać sylwetkę człowieka na rozległych piarżyskach i stokach. To nie jest narzędzie do identyfikacji konkretnej osoby, tylko wsparcie przeszukania przestrzeni, w której łatwo przeoczyć ruch lub kształt wśród skał i śniegu. Drony mają również pomagać logistycznie, bo mogą dowozić wyposażenie ratownicze oraz zestawy przetrwania osobom czekającym na dotarcie zespołu. W materiałach o projekcie pojawia się też informacja o możliwości transportu ładunków nawet do 65 kg, co w górach potrafi skrócić akcję o cenne minuty.
PZU finansuje sprzęt, a TOPR stawia na technologię w Tatrach
Zakup nowych narzędzi ma być elementem szerszej współpracy, w której partner finansuje sprzęt, a ratownicy włączają go do procedur i szkoleń. W praktyce chodzi o realne skracanie czasu reakcji i poprawę bezpieczeństwa zarówno poszkodowanych, jak i samych ratowników. W kontekście natężenia ruchu turystycznego stawka jest wysoka, bo na teren Tatrzańskiego Parku Narodowego wchodzi rocznie ponad 5 milionów osób, a liczba interwencji co roku idzie w tysiące. W publicznie podawanych danych pojawiają się wartości rzędu 1330 osób, którym udzielono pomocy w 2024 roku, oraz 1200 w 2025 roku. W tym samym przekazie podkreśla się, że sprzęt w górach szybko się zużywa, a część rozwiązań starzeje się technologicznie. Współpraca ma też nawiązywać do wcześniejszego wsparcia dla GOPR w innych pasmach.
Szybsze rozpoznanie i dostawy zestawów przetrwania skrócą oczekiwanie na szlaku
Najbardziej odczuwalny efekt dla turystów ma być prosty, szybciej ktoś zobaczy problem, szybciej dotrze pomoc, a jeszcze szybciej można dostarczyć wsparcie doraźne. Dron, który dowiezie zestaw przetrwania, potrafi kupić czas w sytuacji wychłodzenia albo unieruchomienia, kiedy dojazd lub dojście ratowników trwa długo. Z kolei rozpoznanie z powietrza i z wody może ograniczyć liczbę działań wykonywanych po omacku, co w górach ma bezpośrednie przełożenie na bezpieczeństwo zespołów. Wdrożenie takich narzędzi zwykle wymaga jednak nie tylko zakupu, ale też ćwiczeń, serwisu i jasnych zasad użycia, żeby technologia nie stała się kolejną warstwą komplikacji. Jeśli to się uda, nowe urządzenia mogą stać się stałym elementem akcji, a nie jednorazową ciekawostką z prezentacji. Poniżej lista publikacji, które opisują szczegóły projektu i zakres przekazywanego sprzętu.
Źródło:
- www.radiomaryja.pl/informacje/tatry-specjalistyczny-pojazd-podwodny-oraz-ai-wspomoga-dzialania-topr
- www.pap.pl/aktualnosci/tatry-specjalistyczny-pojazd-podwodny-oraz-ai-wspomoga-dzialania-topr
- https://media.pzu.pl/pl/informacje-prasowe/szczegoly/pzu-partnerem-topr-nowoczesny-sprzet-zwiekszy-bezpieczenstwo-turystow